Schilderwerk aan een rijksmonument in Groningen
Onderhoudsschilderwerk aan een rijksmonument in dezelfde kleur, met hetzelfde materiaal en dezelfde details, mag zonder vergunning. Voor een andere kleur, ander materiaal of een ander profiel heb je een vergunning nodig.
- Aanvragen kost je niets
- Je zit nergens aan vast
- Een vakbedrijf uit je regio voor je klus
- Aanvragen kost je niets
- Je zit nergens aan vast
Kort samengevat
Onderhoudsschilderwerk aan een rijksmonument in dezelfde kleur, met hetzelfde materiaal en dezelfde details, mag zonder vergunning. Een andere kleur, ander materiaal of een ander profiel vraagt wel een vergunning. De provincie Groningen telt 2.761 rijksmonumentnummers, waarvan 844 in de gemeente Groningen.
Hoeveel rijksmonumenten zijn er in Groningen?
In het Rijksmonumentenregister van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed staan voor de provincie Groningen 2.761 rijksmonumentnummers (opgevraagd op 20 oktober 2026). Een nummer is niet altijd een heel gebouw: bij een boerderij kunnen het woonhuis, de schuur en het hek elk een eigen nummer hebben. Per gemeente ziet het er zo uit:
| Gemeente | Rijksmonumentnummers |
|---|---|
| Groningen | 844 |
| Het Hogeland | 561 |
| Eemsdelta | 396 |
| Westerkwartier | 252 |
| Oldambt | 211 |
| Midden-Groningen | 183 |
| Westerwolde | 131 |
| Stadskanaal | 89 |
| Veendam | 56 |
| Pekela | 28 |
Behalve rijksmonumenten zijn er gemeentelijke monumenten, met regels van de gemeente zelf. Of jouw huis een monument is, zoek je op in het monumentenregister of vraag je na bij de gemeente.
Wat mag zonder vergunning?
De Rijksoverheid schrijft dat je voor gewoon onderhoud aan een monument geen vergunning nodig hebt, zolang kleuren, materialen, details, vorm en profiel hetzelfde blijven. Een kozijn opnieuw schilderen in de kleur die het al had, met een verf die bij de ondergrond past, valt daaronder.
Een andere kleur, het vervangen van een houten kozijn door kunststof, een ander profiel van een glaslat of het schilderen van een gevel die nooit geschilderd was: daarvoor heb je wel een vergunning nodig. Twijfel je, overleg dan met de gemeente voordat het werk begint.
Wil je weten wat het bij jou kost?
Stel je aanvraag samen in een minuut. Aanvragen kost je niets en je zit nergens aan vast.
Waar let je op bij een monument?
- De bestaande kleur vastleggen. Foto's en, als het kan, een kleurmeting voordat de oude verf eraf gaat. Dan weet de schilder welke kleur terug moet.
- Oude lagen met lood. In historische verflagen zit vaak lood. OnderhoudNL beschrijft welke werkwijzen dan nodig zijn, zoals natte methoden en afzuiging aan het gereedschap. Zie oude verf met lood.
- Herstel van hout. Bij een monument gaat herstel voor vervanging. Rotte delen worden waar mogelijk uitgenomen en vervangen door hout van dezelfde soort; zie houtrot herstellen.
- Gevels niet zomaar behandelen. Impregneren of schilderen van een ongeschilderde gevel verandert het monument. Zie gevel impregneren of schilderen.
- Glas en glaslatten. Historisch glas en het profiel van glaslatten horen bij het monument.
En als je huis in een beschermd gezicht ligt?
Ook als je huis zelf geen monument is, kan het in een beschermd stads- of dorpsgezicht liggen. In de provincie Groningen liggen volgens het register 47 beschermde gezichten (uitbreidingen apart geteld), van de binnenstad van Groningen tot Bourtange. Daar beoordeelt de gemeente veranderingen aan het aanzien.
Zelf doen of een vakbedrijf?
Zelf: klein onderhoud binnen, of een laag in dezelfde kleur op een deel dat nog gaaf is. Vakbedrijf: alles buiten aan een monument, zeker met oude verflagen, houtrot of een kleurvraag. Vraag een vakbedrijf naar ervaring met monumenten en hoe het met loodhoudende lagen omgaat.
Wat het kost
Schilderwerk aan een monument is meestal duurder dan aan een gewoon huis, door de voorbereiding, het herstel en de eisen aan materiaal. Er zijn regelingen voor eigenaren van rijksmonumenten; welke dat zijn en wat de voorwaarden zijn, lees je bij geld voor schilderwerk aan een monument. Bij een woning ouder dan 2 jaar geldt 9 procent btw op schilderwerk.
Vragen die mensen hierna stellen
Zoek je adres op in het Rijksmonumentenregister van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, of vraag het na bij de gemeente.
Dat is een andere kleur dan nu, dus een wijziging. Overleg met de gemeente; vaak wordt een historisch onderbouwde kleur juist gewaardeerd.
Bij een rijksmonument kan ook het interieur beschermd zijn. Dat staat in de omschrijving van het monument in het register.
Als kleur en uitstraling gelijk blijven, is de verfsoort een technische keuze. Sikkens noemt alkydhars en watergedragen verf allebei geschikt op hout. Bespreek bij historische lagen wat er al op zit.
De eigenaar. Voor sommige monumenten is er een instandhoudingsregeling.
Van vraag naar offerte
Jij vult in
Vier korte stappen: wat er moet gebeuren, hoe groot het is, het adres en hoe we je bereiken. Een foto mag, hoeft niet.
Een vakbedrijf zoeken
Er wordt een passend vakbedrijf uit je regio voor je klus gezocht en je aanvraag gaat naar dat vakbedrijf.
Je wordt gebeld of gemaild
Er wordt contact met je opgenomen over je klus, zodat duidelijk is wat er moet gebeuren.
Jij beslist
Het vakbedrijf bekijkt de situatie en maakt een offerte. Past het niet, dan zeg je nee. Je zit nergens aan vast.
Hier lees je verder
Bronnen
- Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, Rijksmonumentenregister (linked data; telling per gemeente op rijksmonumentnummer), opgevraagd op 20 oktober 2026
- Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, beschermde stads- en dorpsgezichten (linked data; ligging per gemeente via PDOK), opgevraagd op 20 oktober 2026
- Rijksoverheid, Heb ik een vergunning nodig voor verbouwing of restauratie van een monument?, gelezen op 19 oktober 2026
- OnderhoudNL, Handleiding gevaarlijke stoffen bij het bewerken van oude verflagen, gelezen op 19 oktober 2026
- Sikkens, Infoblad 1278: Onderhoud van buitenschilderwerk op hout (2 juni 2022), gelezen op 19 oktober 2026
Zo is deze pagina gemaakt
Deze pagina is geschreven met hulp van AI en gecontroleerd tegen de bronnen hieronder. Klopt er iets niet? Op de pagina Over deze site staat hoe je ons bereikt.